Eerste hulp ben jij: het sociale noodpakket

Het 'sociale' noodpakket

In het boek 'Vooruit' van Ot van Daalen spreekt de schrijver over het 'sociale' noodpakket.
'Een ramp overleef je het beste met je buren, vrienden en familie. De reden is simpel: je buren zijn dichterbij, je familie en vrienden kennen jou goed en je weet ook wat je aan ze hebt '

De website 'Eerste Hulp Ben Jij' van de Veiligheidsregio Groningen legt het als volgt uit: 'Tijdens een noodsituatie ben je altijd eerst op jezelf aangewezen. De hulpdiensten zijn niet direct ter plekke. Bereid je voor samen met je gezin, buurtgenoten of collega’s. Thuis, in je wijk, op je werk of op school. Zodat je weet wat je moet doen tijdens een noodsituatie en elkaar kan helpen. Want: Eerste Hulp Ben Jij.'
Op deze website kun je verschillende hulpmiddelen vinden om bijvoorbeeld een buurtbijeenkomst te gaan houden of een buurtplan te maken. 
Het belang van burgerhulpgroepen wordt ook benadrukt in het onderzoek van de NIPV: 'Whole of society'  "De kern van een whole-of-society-aanpak is de samenwerking tussen overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en burgers. Deze samenwerking is niet alleen van belang tijdens een crisis, maar ook in de voorbereiding daarop en in de periode van herstel."

Bestaande netwerken in Nederland
Er zijn wel een aantal initiatieven op het gebied van veiligheid of burgerhulp bij noodsituaties opgestart, denk bijvoorbeeld aan een Buurtapp. Ga dus kijken of er zo'n buurtapp bij jou in de buurt is en meld je daarvoor aan zoals WhatsApp buurtpreventie https://www.wabp.nl/. Ook het Rode Kruis werkt aan een vernieuwde vorm van burgerhulp: Ready2Help. 

Als digitale vrijwilliger, bij de orkanen Harvey en Irma in de VS, heb ik gezien dat de buren vaak als eerste te hulp schoten omdat de hulpinstanties niet direct ter plekke konden zijn. Dat zag je ook bij andere rampen zoals overstromingen en aardbevingen in Europa.

Op de website van het NIPV staat de zelfredzaamheid van burgers als volgt omschreven:

"Zelfredzaamheid gaat over de vermogens en handelingen van burgers om incidenten, en de nasleep ervan, zelfstandig of met hulp van anderen zo veel mogelijk te voorkomen en/of te beheersen."

Verschillende omschrijvingen van termen:

  • Bij zelfredzaamheid gaat het om de vraag in hoeverre burgers zichzelf kunnen redden tijdens een crisis en zich bewust zijn van risico’s.
  • Samenredzaamheid wordt gezien als collectieve zelfredzaamheid. Het vermogen van burgers om zich zoveel mogelijk te redden met behulp van vrienden, buren, familie en vrijwilligers.
  • Veerkracht is de capaciteit van een sociaal systeem (gezin, organisatie, gemeenschap) om zich aan te passen en te herstellen van niet-alledaagse, bijzondere verstoringen die het sociale systeem waarneemt en treft
  • Weerbaarheid is het vermogen om tegenstand te bieden aan dreigingen door de kans dat dreigingen zich voordoen te verkleinen, de schade te beperken mochten dreigingen zich toch manifesteren en adequaat herstel mogelijk te maken. (zie ook NCTV, 2023, p. 40).
Burgerhulpverlening
De website www.hartslagnu.nl is een samenwerkingsverband van regionale ambulancediensten ter bevordering en facilitering van burgerhulpverlening aan slachtoffers van een acute circulatiestilstand. Er is ook een EHBO app van het Rode Kruis waarmee je met behulp van de app hulp kunt gaan verlenen aan mensen in de buurt. Deze EHBO wijzer is ook handig om op te hangen in de meterkast